Giúp trẻ 4-5 tuổi học toán thông qua trò chơi dân gian

Ở lứa tuổi mầm non, đặc biệt là trẻ mẫu giáo, vui chơi là hoạt động chủ đạo. Trò chơi của trẻ rất phong phú và đa dạng, trong đó  trò chơi dân gian đã được các nhà giáo dục sử dụng làm phương tiện giáo dục và phát triển toàn diện nhân cách trẻ.

Trò chơi dân gian trẻ em là một loại hoạt động văn hóa dân gian dànhcho trẻ em, được lưu truyền từ vùng này sang vùng khác, từ đời này sang đờikhác nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi giải trí và giáo dục trẻ em một cáchtinh tế nhẹ nhàng. Những trò chơi này được tổ chức nhằm tạo cho trẻ nhữngcảm giác hứng thú, thoải mái, phát triển vận động kết hợp với lời nói.

 Trò chơi dân gian không chỉ đơn thuần là trò chơi mang tính giải trí, phát triển vận động mà còn có cả ý nghĩ giáo dục, phát triển trí tuệ của trẻ. Ngoài ý nghĩa phát triển ngôn ngữ, mở rộng mối quan hệ, rèn luyện kĩ năng, phát huy sự tự tin chủ động của trẻ thì nhiều trò chơi dân gian còn giúp trẻ hình thành các biểu tượng toán như kĩ năng đếm, so sánh, nhận biết số lượng của nhóm đối tượng.

Chúng tôi xin giới thiệu một số trò chơi dân gian như sau:

Trò chơi 1: CHUYỀN THẺ

Là một trò chơi dân gian dạy trẻ làm toán cộng hay trừ. Đó là bài tập đếm từ 1 đến 10 của trẻ. Trẻ nhóm các nhóm theo trật tự cao dần lên và cộng lại trong phạm vi 10: bắt đầu từ bàn một "cái mốt, cái mai, cái trai, cái hến..." sau đó là nhóm đôi và các nhóm cao hơn "đôi tôi, đôi chị...", "ba lá đa, ba lá đề...", "tám quả trám, hai lên chín"... Bài tập đó có thể giúp trẻ đếm thành thạo trong phạm vi 10.

  1. Mục đích yêu cầu

- Rèn luyện khả năng đếm và tính toán cho trẻ.

- Rèn luyện tính khả năng khéo léo, khả năng tập trung chú ý.

b.  Chuẩn bị

Cô chuẩn bị 10 que chuyền cho mỗi đội và 1 quả bóng vừa tay trẻ.

c.  Tiến hành

Cho trẻ “oản tù tì” để dành phần chơi trước. Khi chơi, người chơi rải các que xuống đất cùng lúc đó tung quả bóng lên không trung, cứ mỗi lần tung bong là một lần nhặt từng que một. Lượt chơi kết thúc khi quả bóng và que rơi xuống đất. Cho trẻ đếm số que bắt được. Sau đó sẽ chuyển lượt chơi sang cho trẻ bên cạnh.


Trò chơi 2: CUA CẮP

a.  Mục đích yêu cầu

- Rèn luyện kĩ năng phân loại, đếm, so sánh số lượng.

- Rèn luyện tính kiên trì, khéo léo, khả năng tập trung chú ý.

b.  Chuẩn bị

Sỏi và giỏ đựng cho mỗi đội chơi

c. Tiến hành

Dùng trò chơi Oản tù tì để xác định người đi trước. Người đi bốc 10 viên sỏi lên rồi thả xuống đất (số lượng viên sỏi có thể lựa chọn tùy thích). Sau đó, đan 10 ngón tay vào nhau nắm lại, chỉ để hai ngón duỗi thẳng ra làm càng cua. Người chơi lần lượt dùng hai ngón tay cắp từng viên sỏi nhưng không được chạm viên sỏi khác.Cắp sao cho hết viên sỏi thì thắng. Trẻ cắp rồi đếm số sỏi mình cắp được.

Nếu người chơi khi đang cắp viên sỏi mà chạm tay vào người khác thì phải nhường cho người kế tiếp đi. Ai là người cắp được nhiều nhất là người chiến thắng.

Trò chơi 3: Ô ĂN QUAN

  1. Mục đích yêu cầu

-         Dạy trẻ biết đếm số từ 1 – 10.

-         Phát triển tư duy, khả năng suy đoán cho trẻ.

  1. Chuẩn bị

-         Bàn cờ

-         Hạt sỏi

  1. Tiến hành

     Bàn cờ là một hình chữ nhật được chia đôi theo chiều dài và ngăn thành 5 hàng dọc, khoảng cách đều nhau. Ta có được 10 ô vuông nhỏ. Hai đầu hình chữ nhật được vẽ thành 2 hình vòng cung. Đó là 2 ô quan lớn và đặt vào đó 1 viên sỏi lớn. Mỗi ô vuông được đặt 5 viên sỏi nhỏ, mỗi bên có 5 ô.

Hai người 2 bên. Người thứ nhất đi với nắm sỏi trong ô vuông nhỏ, tùy vào người chơi chọn ô. Sỏi được rải đều từng viên một trong các ô vuông, kể cả ô quan lớn. Khi đến hòn sỏi cuối cùng ta lấy sỏi ở ô bên cạnh, tiếp tục rải sỏi cho đến khi nào viên sỏi cuối cùng dừng lại cách khoảng là 1 ô trống. Khi đó ta ăn được phần sỏi trong ô kế tiếp của ô trống. Lúc đó, người đối diện bắt đầu đi.

Khi đi viên sỏi cuối cùng mà gặp ô trống thì không đi nữa, thì:

+ Gặp 1 ô trống ta được ăn phần sỏi nằm trong ô kế tiếp của ô trống đó.

     + Gặp 2 ô trống liên tiếp mà hết sỏi thì dừng chơi và dành phần chơi cho người đối diện.

    Khi rải sỏi đến ô cuối cùng cạnh ô quan lớn thì không được lấy sỏi trong ô quan để đi tiếp mà phải dừng lại cuộc chơi.

trochoiDG1

trochoiDG2

Trò chơi 4: CHỒNG CÂY CHỒI

  1. Mục đích yêu cầu

Dạy trẻ biết đếm theo thứ tự.

  1. Chuẩn bị

Sân chơi rộng rãi, thoáng mát.

  1. Tiến hành

     - Trẻ chơi theo nhóm từ 2 trẻ trở lên.

- Trẻ lần lượt nắm chặt tay lại và đặt chồng lên nhau. Sau đó, trẻ cùng đọc bài đồng dao. Một trẻ dùng ngón tay chỉ từ trên xuống dưới kết thúc bài đồng dao, chỉ trúng tay ai thì người đó phải rút tay về. Sau mỗi lần như thế trẻ cùng đếm số tay còn lại và tiếp tục chơi tiếp.

trochoiDG3

trochoiDG4

Trò chơi 5: ÚP LÁ KHOAI

  1. Mục đích yêu cầu

Dạy trẻ biết đếm theo thứ tự.

  1. Chuẩn bị

Sân chơi rộng rãi, thoáng mát.

      c. Cách chơi

- Mỗi bạn chơi ngồi thành vòng tròn, úp 2 bàn tay xuống đất. Khi bắt đầu đọc “ Úp lá khoai” thì 1 người lấy tay của mình phủ lên tay của tất cả mọi người, lúc đó mọi người ngửa hết bàn tay lên. Một người lấy tay của mình chỉ lần lượt từng bàn tay,  ừa chỉ vừa hát tiếp :

       “ Mười hai chong chóng

Đứa mặc áo trắng

Đứa mặc áo đen

Đứa xách lồng đèn

Đứa cầm ống thụt

Thụt ra thụt vô

Có thằng té xuống giếng

Có thằng té xuống xình

Úi chà , úi da!”

- Hát đến chữ cuối cùng, người chỉ để vào tay của người nào thì tay người đó phải thụt vào. Sau đó, trẻ đếm số bàn tay còn lại và tiếp tục chơi tiếp.

trochoiDG56